Nieuwe uitleg de Groene over Russische trollenonderzoek rammelt aan alle kanten

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Update: op 13 mei publiceerden Coen van de Ven en Robert van de Noordaa een nieuw artikel over activiteiten van de trollen van de Russische trollenfabriek IRA. Hieruit blijkt dat de dag na het neerhalen van MH17 de IRA enorm veel Tweets verstuurden over MH17 waarbij de inhoud verwees naar schuld van Oekraine voor het neerhalen. De Tweets waren in het Russisch.

De dataset welke is gebruikt voor het artikel dat hieronder wordt beschreven wordt eind mei openbaar gemaakt.


 

De Groene Amsterdammer deed onderzoek naar Russische trollen en  publiceerde hierover op 29 augustus 2018 een artikel met de titel ‘Onderzoek Desinformatie op Twitter . Hoe Russische trollen inspelen op westerse angsten .’ De trollen zouden werken voor het Russische Internet Research Agency (IRA).

Het artikel geeft diverse keren de suggestie dat Russische trollen probeerden om de publieke opinie in Nederland te beïnvloeden door Tweets te sturen over ‘Nederlandse onderwerpen’ als MH17.

Maar uit mijn eigen factcheck blijkt er helemaal niets van de suggestie van de Groene waar te zijn. Ik noemde het een misleidend artikel. Geenstijl schreef er vervolgens een artikel over.

Op 16 november 2018 publiceerde De Groene een uitleg over het onderzoek naar de trollen. En ook deze uitleg barst weer van de feitelijke onjuistheden. Laten we de uitleg maar eens analyseren.

Bij de eerste paar regels gaan de auteurs Coen van de Ven en Robert van de Noordaa direct de mist in. Ze schrijven namelijk:

Sinds publicatie is door bloggers en een kleine groep twitteraars stelselmatig geschreven dat ons stuk gaat over ‘hoe Russische trollen zich met MH17-onderwerpen richten op Nederland’. Dat is een verdraaiing van wat wij hebben geschreven.

De auteurs proberen de kritiek te downplayen door te stellen dat ‘bloggers en twitteraars’ verdraaien wat in het artikel staat geschreven. Nonsense natuurlijk. Laten we eens wat Nederlandse media erbij halen die hebben bericht  over het onderzoek door de Groene.

Het ANP maakte een bericht naar aanleiding van het artikel van de Groene. Onder andere Panorama, Hart van Nederland en nu.nl namen het ANP bericht over. Algemeen Dagblad publiceerde een zelfgeschreven artikel.

En niet alleen deze vier media berichtten allemaal dat Russische trollen actief in Nederland zijn. Ook de Groene Zelf meldde dat in een Tweet. “Russische trollen beïnvloeden ons online”: ”

 

En zelfs op de site van de Groene Amsterdammer is duidelijk te lezen dat Russische trollen ons (Nederlanders) online beïnvloeden.

Nadrukkelijk beschreven?

In het verweer stellen beide auteurs het volgende:

Zoals in het stuk nadrukkelijk is beschreven, schrijven Russische trollen voornamelijk in het Russisch (voor het publiek thuis) en in het Engels

Als de auteurs zo nadrukkelijk waren hoe kan dan worden verklaard dat ervaren journalisten als die van het ANP die nadruk volkomen hebben gemist?

Waarom is de titel van het artikel niet ‘Hoe Russische trollen inspelen op sentiment in Rusland‘ in plaats van ‘Hoe Russische trollen inspelen op westerse angsten’?

En waarom is deze zin zo opgeschreven   ‘Dat gebeurt in tal van talen waaronder het Nederlands, Engels, Duits, maar vooral Russisch’ en niet als volgt opgeschreven ‘Dat gebeurt vooral in het Russisch en Engels maar beperkt ook in het Nederlands en Duits?

Datasets

Vervolgens doen de auteurs net alsof ze een geweldige zoekmethode hebben ontwikkeld die dingen kan vinden dit  niet in openbare websites zijn te vinden. Er worden twee voorbeelden van websites genoemd. De website fromrussiawithtroll.com  is inmiddels niet meer online. De ‘twee bloggers’ die genoemd worden ben ik zelf en Max van der Werff.

Twee bloggers gebruikten de tools russiatweets.com en fromrussiawithtroll.com om de data door te nemen. Was het maar zo simpel.

Beide websites bevatten dezelfde Tweets die beide auteurs ook als bron hebben gebruikt. Als de auteurs de zoektermen bekend hadden gemaakt die zijn gebruikt voor het artikel had iedereen in genoemde websites de Tweets kunnen lezen en beoordelen op relevantie.

Tot op de dag van vandaag hebben de auteurs niet de door hen gebruikte zoektermen bekend gemaakt. Ook zijn er geen voorbeelden van Tweets gepubliceerd die enige ondersteuning van de strekking van het verhaal zouden geven.

Het verweer van beide auteurs gaat verder:

Critici verwijten ons dat Rusland, als het om de MH17-ramp gaat, vooral in de Russische taal twittert. Dat klopt, en het staat ook letterlijk in het stuk vermeld: ‘Dat gebeurt in tal van talen waaronder het Nederlands, Engels, Duits, maar vooral Russisch.’

Opvallend genoeg was het niemand opgevallen wat de strekking van het artikel eigenlijk had moeten zijn. Die strekking was dus volgens het verweer “Russische trollen twitteren voornamelijk in het Russische over onder andere MH17. Af en toe is er een reweet van een in het Nederlands geschreven Tweet. De impact op de publieke opinie in Nederland is onmeetbaar klein”. 

Als dit de duidelijke strekking van het artikel was dan had de Groene het waarschijnlijk niet geplaatst.

Tweets over Boeing

De auteurs leggen in het artikel een verband tussen MH17 en Tweets over Boeing. Dit verband wordt echter nergens aangetoond. Het is ook totaal onzinnig! De Tweets waar Boeing in wordt genoemd hebben betrekking op daadwerkelijke nieuwsfeiten waar Boeing in betrokken was. Een aantal van de Twitter accounts die worden gelinkt aan de Russische IRA versturen authentiek, waargebeurd nieuws. Waarschijnlijk om vertrouwen te wekken.

Overigens is er bij mij geen sprake van verontwaardiging over ‘het hoge aantal tweets over het bedrijf Boeing’. De verontwaardiging bij mij is vanwege het onzinnige verband dat de beide auteurs trekken tussen Tweets over Boeing en besmeuren vanwege MH17.

Daarnaast was er verontwaardiging over het feit dat wij het hoge aantal tweets over het bedrijf Boeing bespreken. Daar kunnen we kort over zijn: de reden dat dit is meegenomen is dat we het opvallend vonden dat dit bedrijf, dat het MH17-vliegtuig bouwde, zoveel voorkwam.

Bezoek aan factcheckers van de Universiteit Leiden

De auteurs van het artikel bezochten in november 2018 de Universiteit Leiden en gaven daar een uitleg aan factchecker Peter Burger. De uitleg was voor Burger dermate overtuigend dat hij een eerdere Tweet van hem met daarin een verwijzing naar mijn kritiek op De Groene heeft verwijderd.

Waarom Burger opeens overtuigd is geraakt van het onderzoek dat Van de Ven en Noordaa hebben gedaan is mij niet duidelijk geworden. Burger geeft in een schriftelijke reactie aan mij aan de auteurs 62 zoektermen hebben gebruikt die voornamelijk uit Russische en Engelse termen bestond. Als voorbeeld wordt een conversatie over Michiel Spekkers genoemd.

Conclusie

In de nieuwe uitleg kunnen de beide auteurs opnieuw niet overtuigen. De strekking van het artikel is volgens hen dus niet ‘‘hoe Russische trollen zich met MH17-onderwerpen richten op Nederland’. Het verhaal gaat volgens de auteurs ‘ expliciet over hoe Russische trollen in hun mondiale desinformatiecampagne gebruik maken van Nederlandse onderwerpen en Nederlandse twitteraars’.

Gezien de koppen van de media is de bedoelde strekking totaal niet overgekomen. Of was dat nu precies de bedoeling?

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Leave a comment

Your email address will not be published.


*